Yusuf Arslan 8 Haziran 2026
1964 yılında Almanya’ya Türkiye’den göç eden işçilere hizmet vermek amacıyla kurulan Köln Radyosu, 60 yıllık yayın hayatına son veriyor. Uzun yıllar boyunca Türkiye’den gelen göçmenlerin memleketleriyle olan bağına köprü görevi üstlenen bu radyo, 2022 yılında geleneksel radyoculuğunu sona erdirmişti. O tarihten bu yana “Cosmo Türkçe” adı altında bir podcast kanalı olarak yoluna devam eden bu platform, önümüzdeki yılın nisan ayında tamamen kapanacak.
Kısa dalga yayıncılığında önemli bir yere sahip olan Köln Radyosu’nun yerine geçen Cosmo Türkçe, Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya eyaletindeki kamu yayın kuruluşu Westdeutsche Rundfunk (WDR) tarafından yürütülmekteydi. Ancak, WDR yönetimi, Cosmo Türkçe’nin radyo yayınına son verme kararı aldı ve yalnızca podcast olarak devam edeceğini duyurdu. Cosmo Türkçe, haftada beş gün, saat 16:00’da podcast olarak ve saat 20:00’de ise radyo yayını yapıyordu. Ancak, 2022’nin başında anadil yayınları sona ermişti ve Köln Radyosu adı artık kullanılmamaktaydı.
WDR’nin bu kararı, sivil toplum ve kültürel kuruluşların anadil yayınlarının devam etmesi yönündeki taleplerine rağmen değişmedi. Hristiyan Demokrat Birlik Partisi’nden (CDU) Federal Milletvekili Serap Güler, Deutsche Welle’ye verdiği demeçte, “Çok dilli programların kaldırılması, toplumsal uyum ve anlayışın önemli olduğu bir dönemde olumsuz bir mesaj veriyor,” ifadelerini kullandı. Yeşiller Partisi’nin eski Federal Kültür Bakanı Claudia Roth ise WDR’nin kararının hatalı olduğunu belirterek, “Kamu yayıncılığında tasarruf yapılırken, genellikle toplumda yeterince temsil edilmeyen gruplar ilk etkilenenler oluyor,” dedi.
WDR Yayın Kurulu, anadil yayınlarının kaldırılmasının nedenini bu programların düşük dinlenme oranına bağladı. Ancak, yayın süresinin yarım saate indirilmesi dinleyici sayısını da etkiledi. Günümüzde iletişim araçlarının çeşitliliği ve artması, Türkiye’den güncel haberlere erişim imkânlarını artırdı. Ancak Almanya’da Türkiye kökenli bireylerin kendi anadillerinde yayın yapan iletişim araçlarına hâlâ ihtiyacı var. Ne yazık ki, Türkçe yazılı basın da hızla azalmakta; Hürriyet ve Sabah gazeteleri, 2025’in başında basılı yayınlarını sonlandırdı. Berlin’de 24 saat Türkçe yayın yapan Metropol FM radyosu ise uzun bir süreç sonunda NRW eyaletinde yayın ruhsatı alarak faaliyetine başladı.
WDR’nin anadil yayınlarına son verme kararı, Almanya’nın birleşmesiyle değişen göçmen politikaları ve kültürel yaklaşımlarla bağlantılıdır. Bu politika, çokkültürlü bir toplumdan tek kültürlü bir yapıya geçişi temsil ediyor. Bir zamanlar Yeşiller Partisi tarafından savunulan çokkültürlülük modeli, günümüzde terkedilmiş durumda. Hristiyan Demokrat Birlik Partisi’nden Angela Merkel’in “Multikulti ist tot” (Çokkültürlü toplum öldü) sözü, bu değişimi pekiştiren bir ifade olarak öne çıkıyor.
